Zarracina arredor dun cadáver

Novembro 23rd, 2016

barberaFonte

O primeiro foi saber do óbito, a primeira hora. De a pouco, ler a primeira saída inculpatoria. A partir de aquí, era unicamente esperar un texto ou un pretexto. Boa parte do que veu despois é pseudodebate que ten cousa de político e tamén deixa fedor manobreirista. Un enredo protagonizado fundamentalmente pola insistencia e teima constituínte para a sociedade que a volveu desbotar en eleccións, e o partido triunfador nas urnas que pretende tamén relexitimarse moralmente. Aqueles, con máis foguete ca concerto; estes, xogando á desmemoria colectiva. Ganas darían de refuxiarse no modernismo, de non ser por aquilo de Machado:

Sube y sube, pero ten

cuidado, Nefelibata,

que entre las nubes también

se puede meter la pata.

En fin, baixando: quen foi alcaldesa nunha gran cidade durante vinte e catro anos tivo que andar ben preto da indecencia política. Sobre se Rita Barberá foi unha política corrupta -en área xeográfica onde o seu partido está inequivocamente tocado pola corrupción-, hai diversos indicios, unha absolución e unha sentenza pendente. Xa que logo, o minuto de silencio solicitado pola presidenta ben pode ser deferentemente apoiado en momento sub iudice; ou rexeitado por sospeita razoable e o desusado, ata o de agora, de tal aceno no Congreso para unha senadora.

Seguindo aquí: o partido/coalición que nega o apoio, ou non explicitou correctamente o seu motivo ou mostrou non deslindar imputación e culpabilidade: e falamos de política, non de xulgados. O seu voceiro, perpetuado en significarse, parece por veces querer compensar exceso argumental con extremo lingüístico: unha morte en si só é terrible se se contempla a fin da vida con máis traxedia ca serenidade. O comportamento do seu grupo na cámara á que pertencía a defunta suxire un motivo quizá máis correcto. O do seu homólogo e socio valenciano, que as cousas teñen maior ángulo, e a política máis esgrima.

Quedando onde estabamos: o partido do goberno, os que renegaban de Rita Barberá, reacóllena e mesmo algún critica o ostracismo. É lexítimo, a morte en efecto liquida algunha débeda. Ora ben, pretenden que todo o mundo faga a mesma tabula rasa e suxiren culpabilidade dos que realizaron a crítica política e cobertura mediática necesarias, non máis duras có que adoitan facer eles de torna mudada. O panexírico actual ben pode comezar unha campaña de rehabilitación icónica de cara á sociedade, onde se esgrima a figura dos mortos para esvaer a lembranza dos vivos. Sería, con moito e en termos ético-políticos, a manobra máis grave.

En panorama tan revolto, non demasiado limpo e seica irremediablemente intereseiro, eu pediría algo: esoutro que marchou, métano polo medio o menos que puideren. Déixeno estar.

Cinsa de defuntos

Novembro 1st, 2016

maca-tira-las-cenizas-de-su-madre-al-mar

Fonte

Pepín e Toñita eran un matrimonio católico sen aspavento, pero así. Contaba ela sobre a infancia, non sei onde na parte de Soria, como adoitaban xuntar os veciños para celebrar as vitorias franquistas; el nacera en Madrid, os pais cervantegos marcharan aló xa ben antes da Guerra Civil. Este meu curmán -pavero ata esaxerar- morreu non haberá dez anos, pero antes ca meu pai. Seino porque fora canda min ao funeral do sobriño, en Moaña: figuraba ao pé do altar o pote coas cinsas e o crego celebrante debía coñecelo, xa que ben lembro o sorriso e referencia amable. Despois, por manda do defunto, aquel resto dos despoxos ía para o mar onda o que pasaran abondo lecer estival. En Madrid, no queda sitio para nadie.

A cremación é fenómeno relativamente recente, pero xa rutinario. No motivo da súa extensión, máis ca simbolismos, probablemente dominará ese sentido de cómodo e funcional tan característico de certo vivir contemporáneo: sei dunha funeraria, en vila máis ben cativa, onde almacenan un número importante de urnas cinerarias que ninguén recolle. Será por non dar encontrado momento para ir, carecer de plano en relación con elas ou porque así, eludíndoo con maior ou menor consciencia, se vai poñendo trivialmente un punto e remate. Non me produce boa sensación, máis de maltrato ca de desidia. Probablemente, en comparanza, é un dos motivos de encontrar pouco de censurable e bastante de comprensible na disposición eclesiástica que aínda hoxe continúa dando interese mediático.

Que ande en portadas un documento dirixido a fregueses leva significación alén de seren estes numerosos ou o texto ter carácter e contido relixioso de comezo a cabo. Supón unha interpelación que, sobordando o trazo groso habitual en titulares ou resumo xornalístico, incide na cuestión da memoria e a pertinencia de celebrala en lugares específicos. Lectores haberá que evoquen a consideración do cemiterio como ámbito e vínculo social, a dimensión do funerario na cultura humana desde a súa orixe. Porque Ad resurgendum cum Christo non é cousa banal. Oportuna, neste momento? Con respecto a iso hai opinións, segundo algunha quizá era ocasión para outros temas.

A instrución vaticana non se pon, en realidade, moi dura: nos apartados 6 e 7 aparece referencia preceptiva, cunha precisión no 8 -‘por razóns contrarias á fe cristiá’- que pode relativizar abondo o sentido compulsivo. A máis de sutileza vaticana, podemos presumir que a entidade emisora comprende e anticipa o revesgado de a aplicar en bastantes casos. Hai máis obxección: na Igrexa, fóra da curia e posiblemente tamén dentro, moitos sosterán que non é banal, pode ser fondamente espiritual, reunir a cinsa do que foi un corpo humano cun elemento natural que é tamén cousa creada pois, no fondo, in pulverem reverteris. E ben saben que, na historia da Humanidade, ten grande importancia a tensión dialéctica.

Lexislatura a cantos?

Outubro 23rd, 2016


2008-02-14-compostela-parlamento-galego-032

Fonte

“Feijoo prepara o seu legado”: o xornal de referencia, ese que ten televisión propia, non deixaba enfriar de todo o resultado electoral para anunciarlle sentido a este cuadrienio. Haberá que facerlle caso ao anuncio de que o gañador pretende clausurar a súa etapa política galega con algo máis ca un balance de recortes no gasto e esa sona de bo xestor que ben transmite o aparello mediático fundamental. Tamén é verosímil, seguindo a mesma fonte, que o herdo de quen seica quere ir para Madrid non radique en impensables faraonismos ou unha reforma estatutaria totalmente imprevisible canto a termos ou axentes. Que preparará, logo, o presidente que recunca? A súa limitación en aspectos formativos non lle quita olfacto, versatilidade e un asesoramento que debe ser magnífico: esperemos, logo. Pero o xornal de referencia xa suxire que vai buscar ‘consensos’ para marchar coa placidez que o Prestige lle furtou a Fraga no bienio anterior ao 2005. De momento, onte mesmo Miguel Santalices falou ben da Eva Solla ante unha entrevistadora radiofónica que igual buscaba outra prevención, e dixo ir sentir nostalxia pola ausencia parlamentaria do Beiras.

As urnas de setembro puxeron o PP galego en perspectiva de sosego. Ora que posiblemente non desdeñarían manter o de antes como referencia fundamental na oposición. As mesmas urnas deshabilitan esa hipótese, pero a evolución dos acontecementos en Ferraz quizá termine con Caballero investido simbolicamente como representante efectivo na provincia galega, e diálogo paralelo Alberto-Abel. O Xocas? Suponse que algo podería aprender sobre aquela hostilidade Vázquez-Presedo que rematou co Antolín en Europa, Paco fóra do xogo galego e outro Caballero, aínda que fose este, en ostracismo inesperado. Quen sabe o que pasará desde o pleno da abstención na Carrera de San Jerónimo. E co grupo parlamentario galego onde o Leiceaga, de momento, dis que conserva unha maioría afín.

O PSOE volve á crise sen Touriño e de terceiro. Agora é segunda no Parlamento unha novidade que se presenta como tal: non son AGE no 2012, din, son algo máis. Iso parece pouco discutible non só considerando o aumento numérico, tamén pola existencia de curso compartido entre os seus integrantes e aparición dun liderado proclamadamente non ocasional. No deseño de presentación pública enfatízanse como bloque -desculpando- compactado, partillando responsabilidade e manifestándose ‘partido non incompatible coa pertenza a outros partidos’. Inevitablemente, esa fórmula aparenta mántrica: cal fidelidade primará no caso posible -eludiremos dicir, arestora, inevitable– de contradición entre ambas por prioridades de axenda española ou galega? Algúns membros do grupo parlamentario, por historia e características, poñen en dúbida o encaixe nun partido alegadamente nacional galego. A posta en escena e manifestación do voceiro parecen ás veces suxerir máis un taumaturgo ca líder político. Pretenden acadar a maioría electoral: serán de camiño máis rupturistas, propositivos no marco presente, sociademócratas? Moitísima incógnita, pero un gran activo: o caderno está aínda en branco. Leremos o texto.

En Marea, e Podemos, decepcionaran abondo desde decembro do 2015: nin grupo parlamentario galego nin goberno alternativo español, pacto cupular e cota para cabezas de lista, nada de primarias despois de Vista Alegre, discusión de galos á vista do mundo. A pesar de todo iso, aínda a favor de onda, contaban con seguir sumando á conta dun grupo en aparente demolición: o mesmo líder e candidato mareístico non descontou inicialmente que este acadase representación. Parece claro que andaban enganados, que a vella fronte nacionalista empezou esa campaña das súas eleccións recuperándose da perda por tanto incumprimento do competidor en prazo inusualmente temperán. Despois rulou desde fórmula tan simple en teoría como difícil de combinar: recuperar esencia e alegar experiencia; humildade tonal con novidade estilística; candidata avezada ata extremo inesperado, que brillou cando máis falta facía. Intelixencia, autoestima e confianza. Agora, o BNG ten un grupo de seis que promete, proposta orgánica de aspecto gatopardesco, fama social de grupo pechado e longuísimo ronsel de obsolescencia para desmentir. Non é lucido de sobras, pero xa estivo peor.

Deixemos en coda este inicio de época: o mundo é indiscutiblemente novo, o arraigamento un valor ata que morre a raíz. Lean se queren os percorridos de ERC, apliquen ese conto á historia toda, e a cada unha das súas partes.

O Nobel dun certo Nós

Outubro 13th, 2016

A miña xeración mantiña algún contacto depreciado coa poesía: así se chamaba unha textualidade en pedestal e considerada en xeral bastante inútil; coa cousa popular rimada había algún apego en deterioro, xa que faltaba por ela o respecto formulario dado ao canónico. En todo caso, perdérase explicitamente aquela dimensión que recuperei máis tarde como fondo de evidencia: na orixe, música e poesía foran dous aspectos non tan diversos dunha confección. A iso chegamos mercé a algún profesor dedicado e determinados expoñentes da canción máis popular ou non tanto.

Tempo e inclinación trouxeron preguntarse que é poeta, indagar mostrou poliedros. O que ve cousas que el só. Quen di o que ti non darías malia ser evidente des que queda dito. Deseñador para materia pletórica e enigmática. Non explicas por que, nin estriba unha evidencia en suma rigorosa de factores: poden faltar moitos e seguir o poeta. Pode un cantante ser parco en facultade, limitado en execución, escaso de aparencia; pode tanxer guitarra, producir na harmónica sen brillo singular. Tecer melodía que non parece complicada. E o conxunto, máis un texto, constituírse en obviedade poética indiscutible, singularizarse el como gran debelador da escena, a inapelable condición de promotor, por veces rexeitado, para unha corrente político-cultural que marcou varias xeracións con substrato quizá mesmo insospeitado.

Un non coñece a lóxica nin motivos do premio literario. Un, que hai corenta anos non comprendería cincuenta palabras de inglés, dificilmente daría xustificado que o Nobel do 2016 leve ou non leve total merecemento, sexa cal for o hipotético camiño para acceder a tales asertos. Pero sabe que el é un poeta. Non o escandalizou a nova. Está mesmo contento e non pode ser só recoñecemento biográfico, tamén haberá un sentido de decisión proporcionada, quizá mesmo iniciática aínda que chegase trinta anos tarde. As cousas chegan cando chegan e hai que fiar bastante na intuición, esa maneira de bater na porta.

Camiños paralelos

Setembro 27th, 2016


marce

Fonte

Houbo algunha campaña electoral, hai máis ca anos, onde cheguei a concibir ilusión de mudanza gobernativa cara ao lado no que estaba eu: pasou nomeadamente na do 2001, onde Beiras fixera extraordinario esforzo -textual, prosódico, simbólico- para ser percibido como próximo pola maioría que fai gañar. Ora ben, chegando xa ao día de votar, vivín unha situación que me colocou no sitio autenticamente adecuado, o da realidade das cousas externas. Ía do traballo para a casa, pola Praza da Soidade en Lugo, e vexo dous homes, modo popular, paisanos non moi maiores, falando de pasada sobre o tema. E dille un ao outro: “Isto explicoucho moi ben fulano [coñecido mutuo ou así, talvez], esoutro día: ‘a estas eleccións preséntanse o burro do Touriño, o tolo do Beiras e, despois, don Manuel’; así é como che está a cousa”. Separábanse daquela eles, con riso renarte pero non demasiado. E a min caérame o ánimo, de onde estivera, cara a ben abaixo. Talvez o lector non lembre a noite electoral daquel ano, onde o líder nacionalista perdera notoriamente os papeis na comparecencia para explicarse cando quedara sen un deputado, fora igualado polo PSOE e Fraga tivera corenta e un. Estaba humillado, decepcionado, resentido: se viñese canda min uns días antes, pola Praza da Soidade, quizá aforrase o disgusto así de amargo.

Na década e media posterior, fun asumindo a sensación de que moita xente, principalmente nacionalista e de esquerda, vive politicamente en Galicia unha realidade paralela: non quero dicir fóra do mundo, senón discorrendo a carón do mainstream social que constitúe minoría maioritaria -e por veces maioría aritmética, máis ca electoral, absoluta- sen querer encontrarse con el. A xente que integra ese voluntariamente ignorado caudal non adoita ser máis mala, nin moito menos, cós outros, aínda que poida estar menos informada dos actos parlamentarios e asistir a menos obras de teatro: veñen sendo persoas que traballan cando poden, e non necesariamente pouco; pensan que a realidade non estará moi ben, pero podía estar peor e hai décadas estivo ben máis mal; que entre os que eles votan, e dos que ao mellor dependen, hai ladróns pero tamén noutros sitios; non teñen motivo suficiente para adquirir confianza maior en quen promete cousa diferente sen explicala ben nin como, e que ademais quizá non respecte debidamente costumes, apegos, formas que a estes, talvez nese aspecto unha notable maioría social, lles resultan valores apreciados. A lóxica que conduce de tal visión ou concepción do mundo -por veces, si, mantida contra gran evidencia e sen coherencia racional aparente- ata o voto recorrente ao partido dominador, produce aversión, frustración, encabuxamento entre nacionalistas, esquerdistas, simples distanciados do mainstream que discorren paralelamente a el pero requiren o seu apoio para gobernar. E de tales sentimentos negativos, a reacción de desmesura, enrabechada, pretensiosa… pero, ao tempo e dalgunha maneira, igualmente entrañable para quen a viviu ou asiste a ela, recorrentemente, de tan preto.

O chío emitido e borrado onte por Fernán Vello fíxome evocar a min mesmo, tronando nun bar porque as votacións do 77 déranlle ao BN-PG pouco máis de vinte e cinco mil votos en todo o país: certo é que eu tiña vinte e tres anos, ningún cargo de representación e aquilo non quedaba escrito e impreso, por máis que falei ben alto, e a propósito; os que escoitaban noutra parte do mostrador, calados, ao mellor no fondo me daban algunha razón, pero máis probablemente sentirían indiferenza ou desapego. O que se lle ocorreu puntualizar a Carolina Bescansa, tamén onte, non se distingue case nada -mudando suxeito político- do afirmado ou agoirado correntemente hai vinte anos, cando entre estudantes era símbolo corrente a estreleira -non sei se profundamente asimilado o seu sentido- e unha maioría do voto mozo caía no BNG. A fanfurriñada dun concelleiro esquerdista ferrolán en agosto quizá puido ser máis inxenua ca agresiva, pero o voceiro do PP encontrou domingo ocasión boa para descubrir imprudencia, contas da leiteira e outras miserias que non virán máis ao caso. Tan frutífero foi, para todo isto deu o día: para a imaxe da oposición política galega, se facemos caso, un desastre.

Dous días que van desde domingo, e é ben de ver como proliferou unha vez máis a topicidade clásica. Non resultará estraño, tendo en conta ademais a tipificación do medio difusor, encontrar igualmente cita literaria: seica resulta indispensable, xaora, o Díaz Castro; para algúns oportuna, igualmente, a pasaxe máis irredentista do Himno Nacional. Tocante a este, puntualizaría eu algo: pasaba Pondal, cando menos o poético, por rexo e fustrigante soñador que desde logo inspira unha indispensable enerxía mobilizadora. Pero quen queira dedicarse á política, máis en concreto gañar eleccións, debe procurar moito máis en Castelao o modelo: encomiar e identificarse nos innegables valores populares, voten o que voten, antes que declarar imbéciles e escuros un millón de persoas, ou setecentas mil que sexan. Non sei para vostedes, pero son o meu pobo.

Tragar

Setembro 18th, 2016

fernan
Fonte

Din coa entrevista buscando sobre Fernán Vello. Interésame desde hai tempo a dimensión actual desta figura política, a dun escritor recoñecido e galego, nacionalista confeso que acaba de momento como voceiro cultural dunha alternativa española na Carrera de San Jerónimo: e, ende ben ou ende mal, formando tamén parte da Mesa que preside outra deputada -tamén escritora, tamén galega- dun partido notablemente españolista e protagonista, ela mesma, nalgún episodio polémico sobre o status e a transitividade lingüística no país.

O poeta presentouse ás Xerais en Lugo coma un merlo branco: ten elocuencia suficiente e demostrou bastante bo cartel nos diferentes sectores da Marea, non só o máis galeguista. Saíu elixido sen problema e esperábaselle un perfil parlamentario consonte o máis coñecido del; xa que logo, a adscrición á Cultura non sorprendeu, pero si un pouco o seu nomeamento como portavoz sectorial de todo o conglomerado Podemos-confluencias: posiblemente entre a setentena de electos non haxa outro con máis mérito, pero el é deputado de En Marea e, ademais, soberanista. Sabido é o grande peso de tal ámbito na orixe e desenvolvemento histórico do galeguismo; tamén a conflitiva relación do sistema galego coa cultura española, tanto oficial coma alternativa, e a tendencia deste gran río a considerarnos a nós elemento subalterno ou, como moito, afluente, subsistémico. Fernán Vello asumiu o risco de estar nun sistema e xogar no outro, e tanto se podería considerar opción temeraria coma rotura atrevida dos marcos. O posterior episodio cervantino proxectou dúbidas: na intervención expresouse en todo momento como voceiro español, non sendo as alusións galegas máis ca anecdóticas -e con desculpa- aínda que o ilustre aludido ben daba para máis. Unha hipotética evolución das cousas quedou no aire, coa disolución das Cortes.

Poucos afearan aquel caso, o primeiro dun representante bisoño e seguramente perfectible. Pero a semana pasada xurdiu o asunto Rivera, e aí a obxección colleu outro ton, maior amplitude: a Mesa de Cultura no Congreso de los Diputados está presidida por Ciudadanos na persoa referida, Fernán ocupa a Secretaría Primeira e nin En Marea nin, xaora, Unidos-Podemos puxeron inconveniente ningún para aquel nomeamento. Tras alguén levantar a lebre, desde a Marea alegouse que todo seguiu o proceso, técnico e aséptico, habitual nas Cortes e que non se contraeu ningún compromiso ou acordo ulterior. Interpelado nunha rede social, o deputado expresou que por veces, na actividade político-institucional, é inevitable ‘tragar sapos’; para posteriormente, facer lembranza dun episodio de hai dez anos onde presuntamente o BNG actuara de maneira comparable. Porque xaora, non sen indicio, apónselle ao BNG protagonismo e responsabilidade na acción crítica.

Ora que é menos sinxelo: a censura negativa polo caso chega a outros que non son ese axente partidario culpabilizado e, aínda tendo notoriamente que ver, soborda o puramente electoral. Á marxe da pertinencia comparando o retiro político dun ex-presidente cun cargo de relevancia efectiva, hai quen cuestiona que En Marea nin comentase a conveniencia do perfil da presidenta na Mesa de Cultura, tendo en conta a súa versión de aspectos relacionados coa política lingüística galega; quen sostén que o desacordo, se tal hai, debeu ser feito público e, de paso, poñer un día o idioma do país en titulares españois; quen, sen ser do BNG, sostén que Miguel Anxo Fernán Vello non debe estar aí, onda quen está.

Dicir ‘complexo’, para isto, é pouco. Resulta indiscutible que, en efecto, participar nun ámbito institucional plural esixe cesión, compromiso e adecuación á circunstancia: un pode verse obrigado, ou non, a aceptar para posto máis ou menos simbólico alguén que estea nas súas antípodas sen que tal cousa supoña pexa ningunha no propio percorrido posterior. Ora ben, é a segunda vez que este deputado de En Marea, polo lugar asumido no complexo parlamentario superior, queda cun papel quizá distinto ao que desempeñaría nunha Marea autónoma ou soberana. Por outra banda: na entrevista ligada no empezo deste artigo, pódese entreler que Miguel Anxo Fernán Vello quizá abandonara o BNG por discrepancia de liña política no tempo de gobernación bipartita. É unha hipótese. O que parece claro é que agora el, e con el outros críticos doutrora, xa coñecen que ser deputado ten servidumes. Que será gobernar…

Octopus VIP’s

Setembro 3rd, 2016

sire024

Fonte

Resulta aleccionadora, no asunto social máis lugués ultimamente, a lectura alternada entre os dous xornais prioritarios. O sabonita pon énfase en presunta invasión madrileña e sensación de fiasco, o radicado suxire participación local e provincial. Haberá causa mediática para tal pugna non declarada, pero quedemos no elemental: a cousa anda lonxe de ser simple.

Aclaremos equívoco, a maioría dos presuntos adxudicatarios ‘de sempre’ para as casetas do polbo son ben recentes. Asociémoslle detalle, o feito de que as actuais instalacións se imiten tanto a restaurante convencional vén de seren, os propietarios, convencionais restaurantes: acontece que nun momento dado entraron neste segmento de negocio, fixéronse cunha boa parte del e incorporaron determinadas características presuntamente ‘mellorantes’. Sobre isto último non direi nin si nin non, sobre o anterior hai notorio resumo: triunfaron no seu día por ter a maior capacidade económica e constituírse en mellor ofertante nunha poxa. Parece notablemente claro, como son claras tamén outras cousas: segundo o xornal radicado, no 2011 pagáronse máis cartos no concurso do que seica se vai pagar no 16. Nunca vostedes escoitaran sobre acordos entre ‘os de sempre’ para ofrecer á baixa? Agora houbo quen mellorou a oferta: mercado.

Congratúlome eu, logo, porque gañe esta cousa nova, situada na palestra e quizá sumidoiro financeiro de Madrid, que non se sabe se será máis Bruxa ou máis Consulting? Ai, non. Inicialmente evoco un tempo onde o do polbo no San Froilán era realmente inveterado, ir onda a Manola, a nai do Roberto, xantalo alí ou traer para a casa a pota chea. Estes, por certo, acabaron poñendo establecemento a douscentos metros de onde estaban aquelas casetas, as vellas. Eles eran os de sempre.

Referido ao presente: aínda que o asunto pillou a cidade máis ben co pé cambiado, seguramente ha de haber quen teña ideas para unha solución indefectible na contrata das casetas e garantir que os/as contratantes dispoñan da solvencia necesaria para dar o servizo, esa nova preocupación, ata o de agora insólita, no pulpeirismo local. Aí estarían ben claras as prioridades: debía puntuar a pericia picando os rabos. No xa desaparecido Mesón do Roberto, había quen esperaba para que llo cortase a Manola, e o titular -seguramente- dáballe á tesoira cego e todo completando racións. Naturalmente, o exemplo non é broma pero si metonimia: completen coas características que sexan ben do caso, descontando a circunstancia devaluante de que nin o polbo ha ser do do país nin o trato exactamente familiar coma noutrora. O mores. Mellor que os escollidos sexan lugueses? Que sei eu. Se renunciasen a facer fronte común para engordar o seu peto á conta do das festas, quizá puidésemos consideralos realmente, para tal efecto, coma ‘dos nosos’.

Entrementres, efecto secundario: no das barracas houbo tamén suba de prezos, e barraquistas que quedaron fóra acenan con que non se vai poñer ningunha. As leas pre San Froilán adoitan ser parte do espectáculo.

Primarias

Agosto 18th, 2016

voto-electronico-p

Fonte

Na película aquela, onde o Travolta mesmo fala coma Clinton e a Emma Thompson amosaba que Hillary podía ser presidenta, o JR fai papel de candidato veterano, aparentemente ben intencionado e seica non por iso exento de ambición, que se retira do proceso demócrata tras suxerírenlle que o seu pasado con cocaína e episodio homosexual podía ser feito público. Os tales procesos dis que son así, puñalada entre copartícipes como elemento fundamental da competición. Xógase gobernación, moitos cartos, carreira política, máis cartos.

Segundo é bastante sabido, o mecanismo designatorio nos USA ten dúas modalidades. Gustábame saber se nos caucus, coma na nosa asemblea partidaria, se prodiga a invectiva, funcionan grupos de presión ou non chega ata o final máis ca unha parte dos inicialmente asistentes por culpa da dilación deliberatoria e fatiga derivada. Se si, enténdese a preferencia polas primarias: votar e listo. Aquí entre nós, por certo, así mesmo está presente algunha das características anteriormente aludidas, e non o digo necesariamente por mal.

Falamos, xaora, do presente proceso na Marea. Agroma algo a liorta: a máis da enleada no Podemos, cuxa trama e miudeza renuncio a interpretar, leo no fb descualificación explícita de presuntos mareantes sobre tal candidato ou candidata; como o asunto sexual ou de consumo non son caso, quero entender que o motivo será político ou ideolóxico, talvez imputación de socialdemocracia, cousa así. Por outra banda, todo o mundo le e sabe que funcionan propaganda interna, cálculo de subgrupo, uso do capital político persoal para beneficio de afíns. Tamén se dá o espectáculo: no xa aludido facebook, hai verbi gratia quen publica foto co propio sufraxio e nomes seleccionados, quizá por facer campaña, como mostra de transparencia ou exercicio de strip-tease. Non coñezo causas nin detalles.

A movida toda ten volume notable, os dis que case nove mil inscritos supoñerían tres de cada mil galegos. Queda lonxe o dez por cento de estadounidenses (trinta millóns) participante nas primarias demócratas, pero a Marea empezou onte. E chegou ata quen se mantén conscientemente non implicado, eu mesmo. Hai dez días, díxome alguén que ía presentar candidatura, non digo en que provincia; preguntábame que me parecía, contestei animando: a máis do factor persoal específico, ten mérito poñer a cara e implicarse. Desde outro lugar do país, chamoume un familiar pedindo información sobre certo candidato, como antes ma pedira sobre Luís Villares: contestei e engadín cousas. Ben ven.

Ignoro no que dará isto, o proxecto do que non formo parte, nin sei se eles mesmos terán proxecto para o país trala terceira curva. Pero aparenta haber algo de bonito e xusto no modo xeral de moitos encararen o proceso de primarias. Máis axeitado para concitar participación ampla, aínda non sendo incompatibles, cá asemblea culo di ferro trinta e dous anos despois de morrer Enrico Berlinguer e co Fidel xa nos noventa. Seica non orientado maioritariamente a carto ou carreiras políticas. Polo menos, de momento e en quen vexo desde preto.

Diletancias, ou non

Agosto 4th, 2016

20150614hoWorkzone

Fonte

Hai un fenómeno da vitivinicultura que, coma outros do ramo, leva nome francés: pourriture noble. Podremia nobre, ou sexa, con bo efecto. É un proceso de maduración da uva levado ata o extremo de que unha parte do gran podrece e outra concentra tanto os azucres que, co tratamento adecuado, acaba dando magníficos viños licorosos, tal o Sauternes: un dos máis apreciados e caros que hai, elaborado e criado contra o sueste do ámbito xeográfico polo mundo enolóxico denominado Bordeos.

Para acadar tal estado nas uvas concorren a acción de certa brétema e atrasar a vendima mesmo ata a segunda metade de outubro, aínda que a estrita selección dos bagos leva tempo e pode empezar ben antes. É, de calquera maneira, un caso de colleita serodia que, como tal, ben podería compararse ao que foron ata o de agora os procesos preelectorais do ámbito chamado En Marea: sempre tarde, aparentando talvez decantación coidadosa e con óptimo resultado na recepción do produto. Parecía que desta volta o conto se ía repetir ata que un factor externo e quizá imprevisto obrigou a adiantar a vendima un mes. Entre esas e a prioridade dada á marca por un dos elaboradores, a priori non promete moito este sauternes galego do 2016.

Xaora, tal paralelismo parece demasiado sofisticado en termo de utilidade como presunta análise política, froito seguramente da contrastada enofilia do autor e inveterada tendencia ás complicacións de estilo. En realidade, todo o mundo debe vir sabendo que nos procesos mareísticos preelectorais xogaban sobre todo tanto o afán de Podemos para singularizar o seu papel coma o interese das partes máis galeguistas para marcar dalgún modo o perfil propio. Aceptaron estas sen moito óbice a función preponderante e explícita daqueles no ámbito estatal contando con que no proceso galego aceptarían eles limitar a expresión. Forzaron, uns e outros, o programático asemblearismo na constitución das candidaturas prometendo corrixir tal disfunción nun futuro inmediato. O problema actual é que ningunha das dúas previsións está a cumprirse.

Acontece que Podemos, como tal, reclama que o seu papel nuclear sexa absolutamente notorio tanto nas fórmulas coma nas listas e pon en marcha dinámicas propias con resultado vinculante; sucede que o galeguismo mareístico non pode subscribir tal cousa no ámbito nacional máis propio; pasa que bastantes dos tales, e outros, non parecen dispostos a tolerar outro proceso que non sexa ou pareza estritamente de base, e de base única ou conxunta.

Podemos partido non pode ignorar aquela parte -quizá non menor- das súas bases que considera o seu ámbito como primus inter (im)pares e entende habitualmente sobrerrepresentado o nacionalismo nas listas e entre os electos. Anova partido non pode presentarlle á parte máis connivente do electorado, que estima o capital político achegado e repútao determinante no éxito, outra cesión a Podemos. Os outros, ou moitos, parecen ir fartos de que ‘o axente principal do cambio’ pretenda selo en todas as tesituras. De fondo, tamén, un factor do que case ninguén fala pero resulta inútil ignorar: a perspectiva españolista e hexemónica na base de Podemos e a galeguista ou común noutras bases poden ter encaixe, pero nin o tal elimina a tensión nin a posibilidade de debate agre en tanto non se acada. Ben se pode ver estes días, nas redes sociais.

Xa sei, deixo de lado a cousa da unidade popular ou a unidade da esquerda. Déixoo sempre por culpa da recorrencia retórica en tales expresións, pero é que neste caso a perspectiva partidaria, ou particularista, acentúa a súa claridade en beneficio de quen puido non notala, ou eludila e preterila, en momentos anteriores. Sen dúbida algún contacto bilateral debe estar en marcha, pero semella revesgado que unha chamada do Pablo ao admirado Xosé Manuel -ou canle alternativa que Vdes. coñezan- poida combinar arestora que cor-círculo-nome estean na papeleta e o conxunto das bases hipoteticamente conxuntas queden razoablemente satisfeitas. Non: se hai acordo -e, en principio, cabe supoñer que xogarán a telo-, os seus termos van producir incomodo e algo de incendio.

De mañá nunha semana hai que rexistrar legalmente nome e detalles da candidatura electoral. Cinco días despois, acaban as primarias particulares de Podemos. Outros cinco, e o sauternes ou probable sucedáneo teñen que estar no mercado. Éche ben distraído este verán.

Lusíadas

Xullo 11th, 2016

Portugal

A primeira

Quen pase estes días alén Miño, probablemente escoitará francés. Volven en vacación os emigrados, veñen os seus descendentes e parece ser o Norte especialmente pródigo. Varias veces me pasou de pedir unha orientación e ser respondido en gavacho. Algún outro indicio, ou proba, ten dado para inferir nos que marcharon un minusvalor outorgado á propia lingua, seguramente asociada ao atraso que fixo que marchasen. Adoita traerme, toda esta fenomenoloxía, desagradable sensación de galego, neste caso si que no peor sentido.

Vai para case un lustro, foramos á Occitania gascoa e languedociana. O cámping, non lonxe de Tolosa, era un deses familiares, xestionados conxuntamente polo matrimonio. A noite da chegada, el -algo máis de trinta anos, seguramente- axudounos a colocar a caravana e, ao medio minuto de escoitarnos, púxoseme a falar en portugués. Con fluencia, malia volver ao francés cando a conversa pasaba de dous ou tres intercambios. Pasou así a semana longa da estadía, que deu para ler nun papel o nome do propietario -João-, supoño que el mesmo como non fose o pai; saber da súa visita frecuente á terra viseense dos vellos; e -pola traza- que a muller non debía ter nada de portuguesa. Tamén lles vin o fillo, xa segunda xeración: andaba por alí de camisola vermella e verde coa Cruz da Ordem de Cristo ou as quinas. O símbolo exacto, non o lembro ben. Ora que puiden lembrar quizá daquela o caso do centrocampista chamado en Francia Robert Pirès (que é, máis ben, Pires): el, querer, quería xogar pola selección portuguesa, pero non o convocaran. Acabou nos bleus, con eles foi campeón do mundo (1998) e de Europa (2000).

A actual seleção inclúe xogadores de diversa raza e lugar de nacemento. Un dos porteiros suplentes, Anthony Lopes, naceu preto de Lyon, no Olympique de Lyon xoga e cos tugas desde o 2013. O centrocampista titular que se chama Adrien, Silva de apelido, é natural de Angoulême: veu de doce anos cos seus pais de volta, entrou nas categorías inferiores dos leões, agora é capitán do equipo e, loxicamente, fala ben portugués; tamén se mantén francófono, segundo puiden confirmar na entrevista que TF1 lle fixo domingo á noite, trala vitoria. Entrevistaron tamén a Raphaël, apelidado Guerreiro: pai algarvío, nai francesa, nado en Le Blanc-Mesnil, periferia de Paris. Lateral que estaba no Lorient e acaba de fichar polo Borussia Dortmund, no ano 2013 elixiu os lusos e aí segue, aínda sen case falar portugués. Xa era seguidor do Benfica, coma o pai e diferente dos seus dous irmáns: un do Porto, outro do Sporting, seica.

Pode abraiar tan específica adhesión nos fillos da diáspora. Ou non: nese outrora reputado opio do pobo, o fútbol, gran ámbito de vinculación no que se ve a miúdo do mellor e do peor da especie humana, algo encontran os batizados en francés e apelidados, a miúdo, coma nós. Ese algo que os leva a Portugal.