Primarias

Agosto 18th, 2016

voto-electronico-p

Fonte

Na película aquela, onde o Travolta mesmo fala coma Clinton e a Emma Thompson amosaba que Hillary podía ser presidenta, o JR fai papel de candidato veterano, aparentemente ben intencionado e seica non por iso exento de ambición, que se retira do proceso demócrata tras suxerírenlle que o seu pasado con cocaína e episodio homosexual podía ser feito público. Os tales procesos dis que son así, puñalada entre copartícipes como elemento fundamental da competición. Xógase gobernación, moitos cartos, carreira política, máis cartos.

Segundo é bastante sabido, o mecanismo designatorio nos USA ten dúas modalidades. Gustábame saber se nos caucus, coma na nosa asemblea partidaria, se prodiga a invectiva, funcionan grupos de presión ou non chega ata o final máis ca unha parte dos inicialmente asistentes por culpa da dilación deliberatoria e fatiga derivada. Se si, enténdese a preferencia polas primarias: votar e listo. Aquí entre nós, por certo, así mesmo está presente algunha das características anteriormente aludidas, e non o digo necesariamente por mal.

Falamos, xaora, do presente proceso na Marea. Agroma algo a liorta: a máis da enleada no Podemos, cuxa trama e miudeza renuncio a interpretar, leo no fb descualificación explícita de presuntos mareantes sobre tal candidato ou candidata; como o asunto sexual ou de consumo non son caso, quero entender que o motivo será político ou ideolóxico, talvez imputación de socialdemocracia, cousa así. Por outra banda, todo o mundo le e sabe que funcionan propaganda interna, cálculo de subgrupo, uso do capital político persoal para beneficio de afíns. Tamén se dá o espectáculo: no xa aludido facebook, hai verbi gratia quen publica foto co propio sufraxio e nomes seleccionados, quizá por facer campaña, como mostra de transparencia ou exercicio de strip-tease. Non coñezo causas nin detalles.

A movida toda ten volume notable, os dis que case nove mil inscritos supoñerían tres de cada mil galegos. Queda lonxe o dez por cento de estadounidenses (trinta millóns) participante nas primarias demócratas, pero a Marea empezou onte. E chegou ata quen se mantén conscientemente non implicado, eu mesmo. Hai dez días, díxome alguén que ía presentar candidatura, non digo en que provincia; preguntábame que me parecía, contestei animando: a máis do factor persoal específico, ten mérito poñer a cara e implicarse. Desde outro lugar do país, chamoume un familiar pedindo información sobre certo candidato, como antes ma pedira sobre Luís Villares: contestei e engadín cousas. Ben ven.

Ignoro no que dará isto, o proxecto do que non formo parte, nin sei se eles mesmos terán proxecto para o país trala terceira curva. Pero aparenta haber algo de bonito e xusto no modo xeral de moitos encararen o proceso de primarias. Máis axeitado para concitar participación ampla, aínda non sendo incompatibles, cá asemblea culo di ferro trinta e dous anos despois de morrer Enrico Berlinguer e co Fidel xa nos noventa. Seica non orientado maioritariamente a carto ou carreiras políticas. Polo menos, de momento e en quen vexo desde preto.

Diletancias, ou non

Agosto 4th, 2016

20150614hoWorkzone

Fonte

Hai un fenómeno da vitivinicultura que, coma outros do ramo, leva nome francés: pourriture noble. Podremia nobre, ou sexa, con bo efecto. É un proceso de maduración da uva levado ata o extremo de que unha parte do gran podrece e outra concentra tanto os azucres que, co tratamento adecuado, acaba dando magníficos viños licorosos, tal o Sauternes: un dos máis apreciados e caros que hai, elaborado e criado contra o sueste do ámbito xeográfico polo mundo enolóxico denominado Bordeos.

Para acadar tal estado nas uvas concorren a acción de certa brétema e atrasar a vendima mesmo ata a segunda metade de outubro, aínda que a estrita selección dos bagos leva tempo e pode empezar ben antes. É, de calquera maneira, un caso de colleita serodia que, como tal, ben podería compararse ao que foron ata o de agora os procesos preelectorais do ámbito chamado En Marea: sempre tarde, aparentando talvez decantación coidadosa e con óptimo resultado na recepción do produto. Parecía que desta volta o conto se ía repetir ata que un factor externo e quizá imprevisto obrigou a adiantar a vendima un mes. Entre esas e a prioridade dada á marca por un dos elaboradores, a priori non promete moito este sauternes galego do 2016.

Xaora, tal paralelismo parece demasiado sofisticado en termo de utilidade como presunta análise política, froito seguramente da contrastada enofilia do autor e inveterada tendencia ás complicacións de estilo. En realidade, todo o mundo debe vir sabendo que nos procesos mareísticos preelectorais xogaban sobre todo tanto o afán de Podemos para singularizar o seu papel coma o interese das partes máis galeguistas para marcar dalgún modo o perfil propio. Aceptaron estas sen moito óbice a función preponderante e explícita daqueles no ámbito estatal contando con que no proceso galego aceptarían eles limitar a expresión. Forzaron, uns e outros, o programático asemblearismo na constitución das candidaturas prometendo corrixir tal disfunción nun futuro inmediato. O problema actual é que ningunha das dúas previsións está a cumprirse.

Acontece que Podemos, como tal, reclama que o seu papel nuclear sexa absolutamente notorio tanto nas fórmulas coma nas listas e pon en marcha dinámicas propias con resultado vinculante; sucede que o galeguismo mareístico non pode subscribir tal cousa no ámbito nacional máis propio; pasa que bastantes dos tales, e outros, non parecen dispostos a tolerar outro proceso que non sexa ou pareza estritamente de base, e de base única ou conxunta.

Podemos partido non pode ignorar aquela parte -quizá non menor- das súas bases que considera o seu ámbito como primus inter (im)pares e entende habitualmente sobrerrepresentado o nacionalismo nas listas e entre os electos. Anova partido non pode presentarlle á parte máis connivente do electorado, que estima o capital político achegado e repútao determinante no éxito, outra cesión a Podemos. Os outros, ou moitos, parecen ir fartos de que ‘o axente principal do cambio’ pretenda selo en todas as tesituras. De fondo, tamén, un factor do que case ninguén fala pero resulta inútil ignorar: a perspectiva españolista e hexemónica na base de Podemos e a galeguista ou común noutras bases poden ter encaixe, pero nin o tal elimina a tensión nin a posibilidade de debate agre en tanto non se acada. Ben se pode ver estes días, nas redes sociais.

Xa sei, deixo de lado a cousa da unidade popular ou a unidade da esquerda. Déixoo sempre por culpa da recorrencia retórica en tales expresións, pero é que neste caso a perspectiva partidaria, ou particularista, acentúa a súa claridade en beneficio de quen puido non notala, ou eludila e preterila, en momentos anteriores. Sen dúbida algún contacto bilateral debe estar en marcha, pero semella revesgado que unha chamada do Pablo ao admirado Xosé Manuel -ou canle alternativa que Vdes. coñezan- poida combinar arestora que cor-círculo-nome estean na papeleta e o conxunto das bases hipoteticamente conxuntas queden razoablemente satisfeitas. Non: se hai acordo -e, en principio, cabe supoñer que xogarán a telo-, os seus termos van producir incomodo e algo de incendio.

De mañá nunha semana hai que rexistrar legalmente nome e detalles da candidatura electoral. Cinco días despois, acaban as primarias particulares de Podemos. Outros cinco, e o sauternes ou probable sucedáneo teñen que estar no mercado. Éche ben distraído este verán.

Lusíadas

Xullo 11th, 2016

Portugal

A primeira

Quen pase estes días alén Miño, probablemente escoitará francés. Volven en vacación os emigrados, veñen os seus descendentes e parece ser o Norte especialmente pródigo. Varias veces me pasou de pedir unha orientación e ser respondido en gavacho. Algún outro indicio, ou proba, ten dado para inferir nos que marcharon un minusvalor outorgado á propia lingua, seguramente asociada ao atraso que fixo que marchasen. Adoita traerme, toda esta fenomenoloxía, desagradable sensación de galego, neste caso si que no peor sentido.

Vai para case un lustro, foramos á Occitania gascoa e languedociana. O cámping, non lonxe de Tolosa, era un deses familiares, xestionados conxuntamente polo matrimonio. A noite da chegada, el -algo máis de trinta anos, seguramente- axudounos a colocar a caravana e, ao medio minuto de escoitarnos, púxoseme a falar en portugués. Con fluencia, malia volver ao francés cando a conversa pasaba de dous ou tres intercambios. Pasou así a semana longa da estadía, que deu para ler nun papel o nome do propietario -João-, supoño que el mesmo como non fose o pai; saber da súa visita frecuente á terra viseense dos vellos; e -pola traza- que a muller non debía ter nada de portuguesa. Tamén lles vin o fillo, xa segunda xeración: andaba por alí de camisola vermella e verde coa Cruz da Ordem de Cristo ou as quinas. O símbolo exacto, non o lembro ben. Ora que puiden lembrar quizá daquela o caso do centrocampista chamado en Francia Robert Pirès (que é, máis ben, Pires): el, querer, quería xogar pola selección portuguesa, pero non o convocaran. Acabou nos bleus, con eles foi campeón do mundo (1998) e de Europa (2000).

A actual seleção inclúe xogadores de diversa raza e lugar de nacemento. Un dos porteiros suplentes, Anthony Lopes, naceu preto de Lyon, no Olympique de Lyon xoga e cos tugas desde o 2013. O centrocampista titular que se chama Adrien, Silva de apelido, é natural de Angoulême: veu de doce anos cos seus pais de volta, entrou nas categorías inferiores dos leões, agora é capitán do equipo e, loxicamente, fala ben portugués; tamén se mantén francófono, segundo puiden confirmar na entrevista que TF1 lle fixo domingo á noite, trala vitoria. Entrevistaron tamén a Raphaël, apelidado Guerreiro: pai algarvío, nai francesa, nado en Le Blanc-Mesnil, periferia de Paris. Lateral que estaba no Lorient e acaba de fichar polo Borussia Dortmund, no ano 2013 elixiu os lusos e aí segue, aínda sen case falar portugués. Xa era seguidor do Benfica, coma o pai e diferente dos seus dous irmáns: un do Porto, outro do Sporting, seica.

Pode abraiar tan específica adhesión nos fillos da diáspora. Ou non: nese outrora reputado opio do pobo, o fútbol, gran ámbito de vinculación no que se ve a miúdo do mellor e do peor da especie humana, algo encontran os batizados en francés e apelidados, a miúdo, coma nós. Ese algo que os leva a Portugal.

Pentálogo re-constituínte

Xuño 27th, 2016

1. A tradición cultural é unha forza poderosa e estruturadora. Cando a maioría dunha sociedade a vincula primordialmente a valores positivos, quen represente ou aparente representar mellor a tradición ten moito camiño andado para ser percibido pola maioría como o máis próximo ou menos afastado deles. Cando se di que ‘votarían o PP aínda que presentase un espantallo’, no fondo argumental menos cáustico e amargo da hipérbole estase aludindo a tal realidade: para moitísimos, o PP é percibido como o partido máis próximo á tradición, e esta como algo substancialmente bo, digno de continuación. Non aceptar iso posiblemente implicará seguirse esfachando contra a realidade política e electoral.

2. En materia económica, hai unha sensación colectiva de que as cousas melloraron un pouco. De tal noción queda exenta a mocidade e no fondo supón asumir a precarización laboral. Todo iso explica unha parte do retorno ao PP, ou parada máis ou menos momentánea na abstención, dunha parte do voto que en decembro emigrara a Podemos e C’s. É un desastre en conciencia social e para o benestar, pero o certo é que nin o PSOE -por credibilidade- nin Podemos -por incapacidade- formularon ningunha proposta perceptible como realista e practicable. Alguén debería dicir que o sistema económico, as relacións laborais e o benestar é o que máis importa, agora que a ‘nova política’ e outros adobíos parecen irse confirmando como elementos sobre todo pirotécnicos e camiño da banalidade.

3. No novo Congreso español pódense considerar un bloque virtual PP-C’s que ten 169 deputados e outro PSOE-UP con 156. Quedan despois 24 soberanistas cos que PP e C’s non poden intercambiar máis ca saúdos formularios, e un canario perfectamente irrelevante para lóxicas estables de goberno. Se asume a condición de partido máis votado, o PP ten tres opcións: ensaiar o bloque con C’s confiando na viabilidade executiva e buscando apoios puntuais para o lexislativo; tentar a hipótese, inverosímil nun prazo curto, de incorporar CDC dalgunha maneira; a grande e para eles preferible coalición. En fronte, hai unha hipótese de acordo tripartito: quixen entender que o Albert Rivera, único en aludir onte de lonxe a hipóteses de goberno, non denega esta; fora, hai varios meses, a que propuxera o PSOE; para Podemos & cia. segue parecendo imposible aceptala, pero tan certo é que a carga da responsabilidade e as olladas pasou -directamente- de Pedro Sánchez cara a eles.

4. Canto ao tal Sánchez, poñámolo un momento a carón do tal Rajoy: vivos e ben vivos. Algún sapo dará para tragar, posiblemente, a perfecta evidencia.

5. Situación galega: obviamente, Alberto for president. Pero, a partir de mañá, Leiceaga abre a carreira como referencia primeira na oposición. Desde o meu punto de vista, En Marea mostra condición prematura de estrela declinante por tres motivos fundamentais: a limitación sociolectoral de Podemos; a constante sensación de improvisación, provisionalidade e ficción no seu ser ‘orgánico’; o escaso balance das alcaldías principais. O BNG? Anécdota non irrelevante: baixa do 1% en diversos concellos rurais, nalgúns queda por baixo do PACMA. Dato substantivo: ten seis décimas menos do tres e medio por cento que eu estimara nivel mínimo para afrontar outono. Non é imposible, pero si moi complicado, esixente de máis capacidade e talento do amosado ata o de agora, o empeño de evitar que o nacionalismo galego explícito quede fóra do Parlamento galego. Tal catástrofe.

(P.S.: chamaranme impertinente ou desproporcionado, pero opino que a candidatura unitaria que entre partes relevantes de En Marea e da UPG conseguiron abortar hai medio ano ofrecería hoxe distinto resultado. Ignoro se iso lle dará a alguén, aínda, algo para ler).

Anotacións do día seguinte

Maio 17th, 2016

MM

Manuel María, Arcadio L. Casanova e Uxío Novoneyra

I

Hai certo número de anos, tralo pretexto de figura escasamente popular ou popularizable, inzaba a opinión de suprimir o Día das Letras. Vai unha xeira que xa menos. O protagonismo de figuras ‘alternativas’ -tal Bolaño e Pereiro- ou a empatía extensa de Álvarez Blázquez, Novoneyra e Paz Andrade seica farían silenciar un tanto o partido liquidatorio. Vinculemos ao devalo o quiñón de mérito que teñen esa loita sine die por Carvalho, que mantén bastante alzada a parte reintegracionista, e a xenreira suscitada o ano pasado por Filgueira: todo é peixe, trae vida. En fin, ninguén debeu hogano reiterar a proposta de gadaña, quedará todo pendente de remol.

En realidade, do ‘mundo da crítica’ ou o facebook especializado chega maiormente silencio igual de notorio ca certo fervedoiro no ghetto escolar e, parcialmente, algún outro ámbito social: aínda somos ben deles os que coñecemos o Manuel (é popular) e bastante da súa poesía resulta popularizable entre mozos ou pequechos; escribo tu nombre en las paredes de mi ciudad. Pero hai aquel calar distante e leo tamén algunha displicencia cuxa escasez expresiva terá seguramente o seu motivo. Eu ben sabía que a efusión sería maior onde a afección foi máis grande, e por aquí en efecto vexo glosada a poesía, aludido o teatro, recoñecido o papel político, divulgativo, monfortino. Xa chegamos: quen lle negue ou discuta transcendencia ao texto -non eu: Manuel María non é canónico, pero si indiscutiblemente sistémico-, igual podía aceptar explicitamente a formidable dimensión de propulsor que tan fácil volve buscar exemplo: sen el, a moderna canción galega carecería dun esteo; quizá Luis Ángel Sánchez non fose Lois Pereiro. Isto, señores, é Historia da Literatura. Materia destes días.

Noutrora, hai décadas, para o Día das Letras Galegas eu aceptara e promovera celebracións alternativas. O ano de Pintos, por exemplo, decidiramos dedicarllo a Cabanillas; no do Rei Sabio, non se aludira á súa maxestade trobadórica. A miña opción, neste momento, pasa por buscar o aspecto que xustifique a celebración dunha figura proposta: de momento vou atopando, e quedan anos. A nosa literatura é un feito nacional extraordinario, posiblemente construído contra a probabilidade. Por certo, Galicia Bilingüe decidiu non dedicarlle a festa a Manuel María.

II

Nos arredores da convocatoria para manifestar, A Mesa reitera o discurso dun presunto estado de extrema gravidade lingüística. Teño grande recoñecemento para o labor da institución e considero lóxico botar contas dun futuro difícil se non hai emenda política, social e individual. Pero para enfatizalo hai días mellores có 17 de maio. As palabras non son inocuas e hai tamén motivo para celebrar.

A falsa nave Borg e o BNG

Xaneiro 28th, 2016

Campaña electoral do 77. Xosé do Pacio e Xosé Manuel.

Chantada, campaña electoral do 1977. Coas guitarras, o Xosé do Pacio e o Xosé Manoel

O nacionalismo galego do século XX habituouse a vogar en solitario e contra corrente. Favorecida a ruta por algún vento da historia en momento puntual, a súa propia razón de ser supón construír discurso, espazo, ámbitos de poder propios nun marco estatal e mental que contradí integralmente. Trala breve experiencia pública do inicial PG -cinco anos de República-, o patriotismo principalmente progresista desde os anos cincuenta botou alicerce na soberanía estética da Xeración Nós e unha actitude irredutible fronte á estandarización política española. Aquel brillante Paco Rodríguez -dialecticamente, sempre foi brillante- que nos setenta rebatía españolismos en debate compostelán é substancialmente o mesmo que arestora renega integrarse ou colaborar en marea ningunha. Ese hábito de vogar en solitario, a noción de que unha visibilidade permanente do barco propio é imprescindible para que derrota1 non sexa derrota2. Un ben o comprende, porque tal risco é inequívoco.

Ora ben, a circunstancia histórica resulta incomparable. Non volverán os 30, 50 ou 70 onde a grande maioría descoñecía o nacionalismo político, porque no século XXI este e a súa sigla eximia -por máis que moi deficientemente comprendidos e inxustamente trivializados- xa cogobernaron o país, van para vinte anos con alcaldías urbanas e non supoñen para os galegos novidade partidaria que chame a interese. Presumiblemente, nin unha mudanza total de nome e estratexia sería capaz de suscitar ou devolver tal atención. Se o mariñeiro ha de seguir no mar, probablemente debería buscar rol en tempo de minguada. Aínda sabendo que o seu sempre será unha frota propia.

Na segunda metade do ano pasado dediquei bastante tempo meu a animar unha confluencia para as eleccións xerais. Tiña sensación de que maioría da base a quería, tanto no ámbito Marea coma no do BNG con outros nacionalistas, e coido que non andaba errado. Víase tamén que sectores orgánicos ben relevantes abominaban de tal empresa, pasou o que pasou e houbo un desenlace no escrutinio. Arestora, co nacionalismo militante maioritario moi fóra de xogo, estou convencido de que a base xeral aínda gustaría maioritariamente dunha candidatura única para as eleccións galegas, sustentada -para darse- nalgún tipo de confluencia. Pero tamén de que en alturas dirixentes do ámbito mareístico -non moi sobrado de militancia, deficiente en cadros preparados se toca gobernar o país, necesitado de sumar máis base para tentar a sorte da Colau– unicamente interesa seleccionar e escoller por cooptación dentro da casa que considera derrubada, asimilar os efectivos prescindindo da estrutura; mostra notoria, a deputada Alexandra Fernández distinguindo no interior do BNG como hai varios anos facía o Martiño Noriega con respecto a CxG: os militantes son benvidos, os dirixentes culpables.

Contrariamente ao que esperaba hai medio ano, contrariamente ao que de boca para fóra mesmo poidan dicir, penso agora que os partidos dominantes de En Marea non van permitir unha incorporación como tal do nacionalismo organicamente maioritario, e que seguramente xa estimaron o alcance do transvase inmediato. Con todo, opino que o BNG debe facer o exercicio de ofrecer integrarse nunha lista única, e argumentalo é o motivo básico do presente artigo. En síntese, primeiro argumento: efectivamente, o país require moito un cambio de goberno, e en tal contexto calquera interesado ben coñece o conveniente que resulta unha aglutinación de forza. Segundo, o corpo maior do nacionalismo debe ser visibilizado ante a sociedade participando na iniciativa que arestora os cidadáns e cidadás receptivos máis valoran. Terceiro, non hai razón para temores de perder identidade ou desnaturalizar o carácter que parecen mostrar dirixentes beneguistas: seguramente os partidos de En Marea e en particular Anova desexarían establecer que a resistencia é fútil, incorporar as características biolóxicas e tecnolóxicas, humanas e políticas do Bloque acabando co Bloque. Pero a entidade e consistencia da casa parecen abondar para soportar a experiencia conxunta e mesmo na empresa marcar algún selo; cando menos, de momento. Nin a alianza de tres partidos, nin sequera Podemos e a súa aparente e moi mediática autoestima constitúen unha maquinaria asimilativa irresistible.

Substanciando, eu propóñolle ao BNG que declare intención de participar no proceso unitario; que os seus militantes, cadros, dirixentes e cargos públicos se presenten en canta iniciativa de base haxa; integrarse nos procesos de elaboración programática e establecemento de redes locais; que promovan a realización de primarias abertas para constituír candidaturas. No caso de que se lles queiran impor condicións referidas á actuación no ámbito municipal, comprometerse a estudalo; xa que a Marea de Pontevedra manifesta de palabra e obra que Lores é máis rival deles có PP, a cousa pode parecer pura retranca. Sería digno de ver, en tal tesitura, como reaccionaría a parte concorrente, arestora man nesa partida que non hai: aínda reverbera determinada intervención de hai sete meses, mesturada no eco do que pasou ao final co presunto protagonismo de ‘actores sociais’.

Naturalmente, non descoñezo que todo isto parece improbable: seica o relatorio oficial da Asemblea Nacional, simbolizado noutra marca reutilizada do galeguismo histórico -ai, este núcleo partidario rector: sempre buscando que o país recoñeza o pasado, mesmo cando a sociedade procura e esixe formas de presente-, desbota explicitamente a estratexia de conxunción. Ora ben, malia sabermos do éxito que adoitan ter aí os relatorios oficiais, hai voces que emendan dalgún modo e a ocasión requiriría o seu éxito. Cando menos, iso é o que opina un distanciado que non é indiferente.

Naturalmente tamén, será notorio, o fenómeno Marea provócame pouco entusiasmo. Ata o de agora non confirmaron o que din de si -‘protagonismo cidadán’-, practican formulismo indebido -‘unidade popular’-, hai máis ca dúbidas sobre o alcance da súa vixencia e percorrido. Pero aínda mantén certa virtualidade do novo; e, sobre todo, concita apoio ou expectativa de moitos: resultaría conveniente humildade para recoñecer tal veredito, quizá tamén percorrer algún camiño experimentando a súa potencialidade. Se algo disto que digo é adecuado, posiblemente non dará -así e todo- para un gran cantar. Pero que facer, se outro mellor non hai.

O DO GRUPO. Crónica persoal.

Xaneiro 19th, 2016

Podemos.

(De Praza Pública)

No verán pasado, xurdiu determinada convocatoria de agrupamento cara ao 25 de Xullo. O ton dalgúns convocantes acenaba de abondo a reconciliar os nacionalistas, pero a intención expresa era procurar unha confluencia electoral para decembro na que poderían participar todos os que aceptasen ámbito e obediencia galega das candidaturas. O caso é que a manifestación da Patria foi de amplo espectro, volveron concorrer á mesma moitos que se distanciaran no 2012 e acudiron figuras novas ben significativas, tal Yolanda Díaz. De a pouco, movíanse cousas no sentido dalgún tipo de converxencia electoral en dúas plataformas: unha, o Encontro por unha Marea Galega, baixo o motto Unidade Popular; outra, Banquete de Conxo 2.0 -convertido máis tarde en Iniciativa pola Unión-, incidindo nomeadamente no aspecto nacional. Dado o alto grao de compatibilidade, apareceu un ruxerruxe de confluencia entre ambas; en tal contexto, a IpU marcou como punto necesario e irrenunciable comprometerse a procurar un Grupo Parlamentario Galego e soberano se se acadaba un número de deputados suficiente.

Tal requisito estaba ben lonxe de ser unanimemente aceptado. Podemos non pasaba moito de ofrecer acubillo nas súas propias candidaturas ou unha especie de ‘grupos mixtos’, e o líder resultaba ben explícito ao respecto. Pero a cousa chegaba tamén aos seus socios de ámbito galego: o marco facebook, tamén algunha asemblea municipalista, rexistraban a descualificación implícita do Grupo Parlamentario como obxectivo aglutinante en voces por veces ben significativas de Anova; certa figura especialmente respectada chega a cualificar tal proposta preelectoral como elemento trivial de diversión. A todas luces, a alianza con Podemos primaba; no fondo, eu penso que posiblemente o definitivo pacto tripartito estaba en marcha, onde non concluído.

En realidade, pasou o verán con Podemos dándolle a varios paus tocante ao grupo parlamentario: ora Bescansa dicía que imposible, ora outros nun ‘depende’ que xa aludía a posibles problemas radicados no Regulamento e a(s) súa(s) posible(s) interpretación(s). A Iniciativa pola Unión, co BNG como núcleo máis activo, puntualizaba que unicamente unha candidatura con personalidade xurídica propia -probablemente concretada na composición dun partido instrumental- garantiría a constitución do Grupo se era alcanzado o resultado electoral preceptivo. Mediando setembro, aínda o facebook testemuñaba reticencias en Anova para establecer o Grupo como obxectivo e elemento de confluencia para unha candidatura de base cidadá apoiada en confluencia interpartidaria. Posiblemente foi a partir de aí cando o ambiente empezou a mudar. Motivos? Debo pensar nunha coincidencia, cando menos, de tres: quizá as enquisas de Podemos empezaban a mostrar que os números galegos podían dar, sen dúbida en Anova había sectores con propensión a esixir o Grupo como condición, seguramente o acordo tripartito estaría avanzadísimo se non -insisto- concluído. Engado unha circunstancia que me parece inequívoca: o Grupo Parlamentario Galego concitou importante apoio e expectativa en sectores do electorado imprescindibles e irrenunciables.

O caso é que ao cabo dun mes quedou confirmado: Errejón comunicaba o plácet de Podemos coincidindo temporalmente coa filtración, primeiro, e o anuncio, despois, da concertación entre eles, Anova e EU para unha candidatura conxunta, que requiría apoio cidadán pero desbotaba a celebración de primarias. O Grupo figuraba como argumento electoral especialmente mobilizador. Coñecemos o escrutinio final: triunfo para En Marea-Podemos, desastre para Nós-CG, marca establecida desde a IpU, e, xa que logo, tamén para o BNG. Entendo que na cuñaxe definitiva de ambas caras tivo papel concomitante a cuestión do Grupo na súa formulación definitiva. Sospeito que ambos resultados non deixarían de ser analizados como éxito, mesmo complementario, nalgún ámbito partidario ou plana maior.

O que veu, tamén é sabido. En Marea comparece na Carrera de San Jerónimo marcando o Grupo coma proxecto irrenunciable. Durou a cousa doce días. Ao cabo deles, e sobre o fondo dunha tirapuxa enmascarada arredor de repetir ou non as eleccións, parece que todos os membros de Podemos van estar nun grupo parlamentario que tamén incluirá os outros electos por En Marea, por En Comú e, pola contra, non os pertencentes a Compromís. Queda a dúbida sobre que sensación predominará en Podemos arestora, se a de lástima ou de obxectivo cumprido. Eles, probablemente tamén outros, ben sabían que con este artefacto podía a cousa acabar así.

A integración da candidatura galega no grupo de Podemos seica anuncia perfil propio e liberdade de voto. Está claro que non é o mesmo isto có outro, e a sospeita recae sobre unha hipótese de se será un amaño posible ou pílula contra decepcións e descontento. Engadamos o colofón de que quen tanto calculou, ao mellor ten tamén para isto planos de futuro. Como todo non deixa de ser, cando menos en parte, un espectáculo, temos tempo para ver. Catro anos, nada menos, se chegamos aló.

Nós vogar

Decembro 17th, 2015

AutoBandeira3-1004x500

Fonte

Un cidadán galego sen máis, cando menos un, aborda estas eleccións xerais desde hipótese de cambio. Se procuraramos sempre voz para o país naquel lugar onde nada ou tan pouco se escoitaba, agora comparecía a urxencia de enfrontar unha demouca progresiva, realizada con pretexto de crise e obxectivo en rabenar dereitos e bens da maioría. Buscamos para iso, desde hai medio ano, converxencia de actores e intereses onde a soberanía nacional de acción política fose integrada co que definía aquela voz outrora tan seguida e arestora de novo atendida con expectación: “cómpre ser rupturistas, polo menos, coa austeridade”. Era, en efecto, así.

Non é derrotista evocar a derrota unha única vez: impuxéronse os empeñados na desagregación e quedaron dous camiños. Un deles foi indicado como ‘suxeito político galego’: nunca cheguei a esvaer a sospeita razoada sobre carácter transitorio, asociado ou subalterno do tal suxeito; o outro formula conceptos familiares, na súa forma revellidos para moitos, no fondo irrenunciables para outros e tamén para min. Representan a primeira actores novos con idea nova e algún aceno de vello estilo; expoñen a segunda caras consabidas, outras frescas e alguén que me devolve o que talvez nunca se debera postergar.

Si, eu tamén apoiaría unha remuda constituínte con efecto positivo para as terras das españas. Pero soberanamente desde aquí.

Esoutro día, no mitin de Nós, a súa moi solvente candidata remataba cunha palabra coñecida: resistir. O día seguinte, nun debate televisivo, o nada malo primeiro da lista En Marea afirmou que a súa non é unha candidatura resistencialista, senón activa. O de menos é salientar agora que existe a resistencia activa ou practicar a melancolía imaxinando que tándem poderían formar os dous, na orde que fose, dentro dunha proposta conxunta e lucense. O caso é que un malestar por resistencialismo e cerrazón fórame afastando a min do BNG desde empezos desta década e relativa proximidade á segunda orientación coadxuvou a dar comigo en Lugonovo na metade dela. Así e todo, vou votar Nós domingo que vén e, polo que levo lido, tal camiño de ida e volta temporal foi percorrido cando menos en figuración por bastantes persoas estes días. Eu vou votar así porque non contemplo máis hipótese. E espero seguir en Lugonovo, quizá procurando no futuro unha Marea desde Nós.

A valía está sobreavaliada

Decembro 5th, 2015

portada7

Fonte

Onte, 4 de decembro, Ciudadanos deu o mitin en Lugo. A estrela non era a súa candidata provincial nin os concelleiros locais, senón unha número tres na lista de Madrid: aclaremos que é luguesa de orixe e das que volve por aquí, Marta Rivera de la Cruz. Muller que sabe escribir e, xaora, falar: ou sexa, que o fai razoablemente ben. Leo en El Progreso de hoxe -ao mitin non fun- que a candidata Rivera discute a obriga de que un partido aspirante a gobernar teña consistente equipo partidario: “¿Tener equipo es tener gente que te deja hacer la Ciudad de la Cultura? ¿Tener equipo es tener a Ana Mato de ministra de Sanidad o a Wert de ministro de Educación?” serían, di o periódico de aquí, os argumenti ad absurdum segundo os cales C’s conta co único esencial, realmente imprescindible para o momento histórico presente: Albert Rivera, o “líder más carismático desde Adolfo Suárez”. Tanta referencia no presidente español da Transición -así mesmo fixo Rajoy, que acabou a precampaña en Ávila- podería dar en sospeita de que estas eleccións non son exactamente ordinarias, senón comezo dunha etapa nova. Pero estabamos no Rivera, o único imprescindible. Remarcaba tamén esa idea o cabeza de lista na Coruña, ao tempo de soster con naturalidade que “de Galicia”, propostas concretas para este país, hanse ocupar despois das eleccións. De momento, o caso é ir seguindo o ronsel que marca ‘Álber’, así pronunciou cando menos unha vez o igual algo superado -era momento quizá de tensión- e novel candidato Antonio Rodríguez.

Que partidos novos traian candidatos que se estrean, nin será raro nin ten por que ser malo. Ora ben: non haberían amosar certa feitura? Sucede que a enquisa última e resoante dálle a Ciudadanos un deputado pola Coruña, loxicamente o tal Rodríguez. Ocórreseme pensar nunha discusión argumentada entre el e a miña ex alumna Violeta Núñez Martínez, outra muller das que se moven máis ca razoablemente ben no plano oratorio; ou cunha terceira, da lista que probablemente ao final deba votar eu. Intúo posible minusvalía ao respecto no deputado in péctore do CIS, pero ha de ter comprobación dubidosa por cuestión non só atinxente a demarcacións provinciais: a Violeta encabeza en Lugo polo Partido da Terra, alternativa e sigla descoñecidas para a inmensa maioría do electorado; canto á outra, a anónima, leva escuadra máis lucida pero moi fóra da luz que proxecta o moi potente enfoque mediático cuadripartito.

Total: que, como saben, a valía a miúdo non conta tanto coma colocarse ben. E neste meu país, tan dependente, non resulta requisito ineludible de atención e apoio ocuparse do país mesmo. Pero será tan bo o Albert Rivera, para que as súas calidades dean suplido a insuficiencia nos chanzos inferiores? É notorio que sabe falar, argumentar e poñerse; á fin e ao cabo, vén da mesma escola que tivo a miña amiga Violeta, a das Ligas de Debate universitarias. Pero nin sequera iso abonda, necesariamente, para que a súa luz abraie. Por veces, pode ser unicamente cuestión de encarar.

A FERMOSURA DO CARAVEL (V). Septenario de Lisboa

Agosto 23rd, 2015

FSCN0219

 

27 de xullo do 2015

Ao que se baixaba a rua Garrett, voces e música ao vivo enchían un solpor mozo desde o balcón alto nos antigamente Grandes Armazéns do Chiado. Dous tanxedores, unha e un fadistas sucesivamente, “Lágrima” talvez, seguro que “Fois Deus” e o Fado Vitória en tanto unha airexa subía quizá do Tejo encanellada pola dereita. Eu viña de departir cun Pessoa de perfil bastante Caeiro o día de reencontrarse coa cidade, un dos amores posibles.

28 de xullo do 2015

Se un quere ir directamente da Baixa ao Bairro Alto, ocórrenseme dous motivos para escoller a Calçada do Duque: sobra de lecer no paseo ou falta de cartos para o Elevador da Glória. Seguramente hai outra hipótese, pero igualmente seica máis de douscentos chanzos que aínda levo andado e nunca contei. Un vai observando a novidade certa ou cousa anteriormente inadvertida: ao pé, tras da Estación do Rossio, un sitiño onde beber ginja em copo de chocolate; de camiño ascendente pouca saúde aparenta o oficio de alfarrabista ou libreiro de vello, menos xaora cá hostalaría ao reclamo do transeúnte e o estranxeiro. No cimo das escadinhas case acaba tamén a Rua Nova da Trindade, onde máis abaixo hai tempo que pechara A Barateira e continúa a cervexaría homónima probablemente aludida na cantiga do Fausto. Por fin, o Largo de Trindade Coelho ofrece maior empaque do alfarrábio na Livraria Olisipo. O Miradouro de Alcântara -sempre em frente- bulía de turistas ao que notable orquestiña con contrabaixo e todo executaba pulcramente un curioso aire de resón coma israelí. Paréceme que lles botei na gorra e, se non, probablemente debín facelo.

Podía apañar o elevador, pero a Glória tamén ten chanzos agora de baixada. E o serán era era de libros e calzadas.

 

≈≈

29 de xullo do 2015.

Os máis afeccionados queirosianos, e á súa a miúdo reputada maior novela, ben lembrarán esa casa que os Maias vieram habitar em Lisboa, chamada do Ramalhete e que quedaba polo barrio das Janelas Verdes. Estoutro é o nome dunha rúa situada na faixa que vai de Belém á Praça do Comércio, percorrida usualmente polos máis dos visitantes en eléctrico, carro ou autocarro. Como ‘das Janelas Verdes’ é aludido así mesmo no común un museo, oficialmente MNAA ou Nacional da Arte Antiga, cuxa entrada sen desconto importa seis euros.

Xa que Portugal adoita ser país discretamente colocado no imaxinario do turismo artístico, os máis talvez ignoren que é aquí onde o Bosco ten as “Tentacións de San Antón”, está o “San Xerome” de Dürer ou notabilísima serie de zurbaráns canda outra cousiña de Cranach, van Dyck, Raffaello, Tiepolo, Ribera et caetera. Ora ben, é en efecto nacional -para o gusto de un- o máis impactante. A máis de na Custódia de Belém, que esta non é só pinacoteca e sobre custodias aínda habemos falar, o ollar repara e fica nun conxunto icónico aparecido subitamente ao final dunha escalinata. Caemos de repente no medio do século XV e un, que vén cadrando máis ben entre XII e XIII, non desdeña encontrar unha imaxe de descendente que tería mando e praza en Sagres.

Os “Painéis de São Vicente de Fora” foran feitos por Nuno Gonçalves e quizá tampouco uns nin o outro constitúan referencia de grande nomeada. Xaora, o país adoita ficar bastante á marxe na multinacional da Historia da Arte.

≈≈≈

30 de xullo do 2015

Esta cidade, coma outras peninsulares, recuperou notoriamente afluencia turística. Ora ben, cola -cola propiamente dita, ou sexa, portugués ‘bicha’- unicamente a vin na entrada dos Jerónimos e a o do Elevador de Santa Justa. Todo iso deixoume varias incógnitas, un par delas económicas sobre evolución da crise ou actitude cidadá, outra sociolóxica en relación co posible peso do tópico no turismo. Non se lle dedicou, porén, demasiado tempo á reflexión, postura que igual tamén é bastante tópica e estival.

O caso é que os museos do xoves non ficaban desertos, pero andábase e parábase ben. Foron tres, Madre de Deus polo azulexo, Martinho da Arcada polo bife, Tesouro da Sé Catedral porque fomos aló e, xa que estabamos, entrouse. Todos tres, por certo, razoablemente servidos canto á guía pero con necesaria mención concreta ao catedralicio. É simplemente un home que anda por alí, obsérvate e simplemente fai as beiras por se ve que cómpre informar ou pode entremeterse sen desharmonía. Sabe. Sabe meterse, sabe contar e sabe cousas. Fixo cuestión de fixármonos na Custódia da Sé Patriarcal, nós declaramos coñecer xa a de Belém e el referiuse conxuntamente ás ‘três custódias’, supoño que facendo grupo coa da Bemposta que está tamén nas Janelas Verdes. Nese museo, o de onte, contemplaramos bastante ourivería; e de certa predominancia advertida veu a miña pregunta atordada de hoxe.

Estamos coa custodia da Sé. “Trabalho francês?”, digo eu. El olla, responde e agora tento suxerir a fonética e lenta prosodia cuxo teor e intención ben intuirán os iniciados no lusitano: “Francees…? À conta de que…? Bem purtuguees…”. Seguiu connosco practicando a mesma amabilidade, pero aínda, ao cabo dun cacho máis de conversa, repetía como para si e ben se oíndo: “Francees…”. Admirado pola obvia inconveniencia.

A miña ignorancia histórico-artística (a arte de portugueses é excelsa en tal dominio) deu nunha escena así de elegante. Para contar e gardar.

≈≈≈≈

31 de xullo do 2015

A capacidade dunha caneca podería constituír tema comentable na antropoloxía cultural portuguesa. Propios e achegados vimos sabendo que as medidas de servizo na cervexa a presión veñen sendo dúas: menor, chamada ‘fino’ no Porto e ‘imperial’ en Lisboa, ou maior, por todos lados que eu coñeza pedida como digo atrás. O asunto é canto conterá, xa que é variable, supoño que sempre do medio litro para arriba. En todo caso, o camareiro no Martinho da Arcada fora claro ao respecto, ante a dúbida sobre conveniencia de engadirlle ao xantar ese volume de líquido: ‘uma caneca é o ideal’. A sentenza viña con medio sorriso e vaga alusión ao tempo de verán.

No solpor do día seguinte, venres, fómoslle botar outra ao Museu da Cerveja, dedicado a preparacións do ámbito lusófono e que se encontra nunha arcada perpendicular á do Martinho, sempre no Terreiro do Paço. Museo seica o hai, pero o que a nós importaba máis nese momento era a parte de servizo ao público, amplísima e o primeiro que se encontra. Sentamos ao balcão, encargamos a bebida e -para dous- unha peza de certa iguaria descoñecida, pastel de bacalhau con queijo da Serra da Estrela. Non a coñeciamos porque seica é ben recente -coma este establecemento seica tamén orixe dela-, malia o cal xa deu lugar a sonoro debate mediático sobre a oportunidade de combinar ao xeito dous emblemas da gastronomía nacional: de ‘obsceno’ seica o cualificou certa acreditada voz e non podo dicir, a tal hora, si nin non; dis que convén degustalo acabado de facer, este non estaba, o bacallau sabía bastante seco e o queixo non fundía cremosamente no conxunto. Aclaro que non ten por que ser culpa de establecemento ou camareiro, os pasteis víanse alí expostos e eu pedino non de refección, senón como petisco.

A decoración do local merece un destaque na presenza relevante de tres iconos alfacinhas: Amália, Eusébio, Pessoa. A fadista, o dianteiro, o poeta. Facetada, popular, un aquel de requinte. A cidade.

≈≈≈≈≈

1 de agosto do 2015

Aínda que puidese ser froito de imitación, adoptar como efixie propia a dun poeta multifacético e vangardista parece, neses termos, singular. Ora que a cidade xa detiña algúns trazos invulgares, como que desen en atracción turística os medios de transporte colectivo e ordinario. Non é, con todo, estraño.

Hoxe, sábado pola tarde, baixo do autocarro 714 na Rua de São Paulo. Pillo o Ascensor da Bica, un dos tres funiculares que, canda o Elevador de Santa Justa, comparten a distinción de Monumento Nacional e reclamo de visitantes: o de Santa Justa, por certo, vistos o prezo e colas, quizá mesmo dificilmente -cando menos no verán- sexa usado por cidadáns que simplemente queren subir ao Carmo. Este da Bica, algo máis barato e menos concorrido, percorre un marco de vida corrente e plena. Arriba e xa a pé, no Largo do Calhariz, é torcer á dereita, andar un cacho cara ao Chiado e, pouco antes, mergullar á esquerda no Bairro Alto tamén pleno. Un nome de vía fai evocar certa cita (era Camilo Castelo Branco) que manifesta o elo desgarro-canción urbana: “Seus irmãos eram dous fadistas, as melhores duas navalhas da travessa dos Fiéis de Deus”. É transversal á Rua do Norte, que agora ando e onde -estreita, case un pequeno negocio en cada porta- as grinaldas e enfeites que lle son teito dan conta da especie de arraial cosmopolita no que este pequeno sector seica se debe converter contra a noitiña.

Non moi lonxe queda o Miradouro de Alcântara e, ben pensado, seguramente foi hoxe cando fun alí. Hai que baixar, que teño cita fixa.

≈≈≈≈≈≈

2 de agosto do 2015

Aínda que viaxar de pé resulte así mesmo habitual, metro e autocarro deben ser no verán os medios con frecuencia horaria máis imaxinable. É domingo, cediño, e imos sentados no 714. Coma ao longo do percorrido, na terminal Praça da Figueira apenas se ven foráneos; esta, por ende, pouca veciñanza propia ha ter fóra nin dentro en momento ningún. Xa que son horas de demora, viramos devagar contra Martim Moniz antes de desandar camiño por outra ruela onde a animación exterior quizá retirou non haberá demasiado tempo. En São Domingos xa acabara a primeira ou segunda misa e continuamos por un Rossio placidamente solleiro, no acougo do mosaico ondulante e Dom Pedro IV -o brasileiro- na súa columna de atención agora indisputada. Rua Augusta: collemos -para o xantar- rissóis, bolos de bacalhau e chamuças no café onde unha dinámica funcionária só consegue limitada dilixencia no servizo por parte dun compañeiro máis tagarela. Entre risos e avisos xa está aquí o Terreiro, van colocando nas arcadas a artesanía e aínda haberá lugar e tempo para unha compra.

Xaora, o eléctrico de Algés non leva asento libre. Nin se hai que queixar, porque antes deste –longo e articulado– pasaran dous dos clásicos tan atacados de xente que non pararon. Ao cabo dun pedazo -seguramente xa no Cais do Sodré ou por Santos-, o noso ateiga de maneira semellante. Xa está en marcha a riada turística e, canda nós, desauga en boa parte onda os Jerónimos.

Esgotamos a penúltima demora na inesperada Feira de Belém, que a hai primeiros e terceiros domingos de mes. Mércase unha industriosa bolsa de asas, compartimentada, reciclada de envases baleiros de café. Unicamente queda cumprir o cometido que fora pretexto, por ninguén exactamente crido como tal, para baixar á cidade: mercar pasteis para o almorzo; como somos cinco, dous paquetes de seis. Volvemos apañar o 714, de volta, hai que marchar despois do mediodía e, coma sempre, quedan cousas sen facer para a próxima vez. Aínda ben.

E fallando de Lisboa, que he a principal & cabeça do Reino, & mais populoʃa que todas as da Europa (ʃenão parecer a algu que digo muito em dizer que todas as do mundo) cujos ares ʃão ʃuauiʃimos, ʃalutiferos, & muy temperados, por cujo respeito vem muitas peʃʃoas a conualecer a ella…”.[Frei Nicolao d’Oliveyra, Grandezas de Lisboa, 1620].

.