Contemplando mareas desde Capri ou Spalato

A historia romana mostra dous emperadores en retiro á vista do mar. Un exitoso militar rematando con figura cruel, amargada, ‘o máis triste dos homes’. Outro soldado que moito administrara e sen querer deixou base para escindir o Imperio. Ambos decretaron persecución contra os cristiáns. Dis que non tiveron boa morte, o último tras abdicar.

 

Impero exclusivamente sobre min mesmo, nunca vin Villa Iovis nin a costa dalmática. O mar no país natal, canda o doutros predilectos, leva sona máis brava có tirreno e o adriático, dá a miúdo en metáfora vital ou política. Foula, ronsel. Devalo, marea. Tras anos de cachón, e certa pingueira concluída en refluxo, un volveu procurar manancial para algunha fervenza onde outros parecía que tamén procuraban. Con dobre premisa, nacional e practicable. No fondo, unha perspectiva de vello que se deixou cifrar na palabra esquerda: lugar ideolóxico inhóspito onde a cotío me expulsan historias e hábitos, única hipótese política aparente se a prioridade aínda é chamada xustiza, liberdade ou igualdade. Presenza persoal utópica, nun límite.

 

Era inevitable, daquela, abrir diálogo sen liña vermella na terminoloxía. Mestizaxe quizais fose vocábulo excesivamente pretensioso ou mesmo trampa, mais cadaquén era dono das súas metáforas. Sabiamos que nin sequera nacional había ser individualmente compulsivo. Toda política debe bordear nominalismos, sen algún universal non resulta concibible. Esta logo fallou, falla sempre a do truco na baralla e dereito particular a exhibir un as gardado. Sen lóxica soberana, igualdade ou xustiza eran utopía impracticable onde, por faltar, faltou mesmo unha dose admisible de verdade. A saída foi borrarse. Desde aquela, un observa con algunha nostalxia dese coma doutro abeiro virtual, irremisiblemente lonxe.

 

Descoñezo revolución triunfante dirixida por poetas ou movemento grandioso ao que lle falte poesía. Se o poético é ante todo densidade, vén consigo que os momentos iniciáticos, onde conmove magmas unha forza interior que arela forma, pidan cifrarse en enigma que configura un tatexo. Empézase a falar como se pode, mouméase abstracción con signos polisémicos. Pero é inevitable medrar aínda conservando presente que in principio erat verbum, e manter indefinidamente unha clave magmática, ou aínda iniciática, sitúanos en lugar tan excelso da historia cultural coma afastado, tamén ben lonxe, da maioría social. En Galicia.

 

Existe outro lado da trincheira, pois tal hai. Onde a linguaxe asume función primariamente directa e o lector agradece no relato a estrutura lineal. Lugar bastante lóxico e aberto, máis dialogante, onde as intencións parecen máis notorias e se transmite que pode haber un plano. Pero sen tampouco proxectar clara luz sobre obxectivos ou o custo de certas alianzas, sen que un veña distinguindo esa solvencia cara ao fóra extenso do país, a fluidez nacional e practicable.

 

En realidade, todo isto pode parecer visión intencional algo benévola onde aparenta menos, sobre unha parte que non é precisamente adánica. En realidade, ao mellor a marea é mar de fondo onde ben pouco resulta responder ao que aparenta. Ben poderiamos, talvez, nos remitir a Hamlet: words, words, words.

Leave a Reply