Archive for the ‘Sen clasificar’ Category

VOLVER Á BRETAÑA. Mércores, 9 de novembro do 2016 (2)

Martes, Xaneiro 10th, 2017

Fútbol gaélico, bretóns e galegos. Lise Diwan, Karaez-Plogêr

Para coñecer algo un país, convén facer algo de vida canda os seus habitantes, deixando o status de visitante ocasional ou renunciando ao papel cómodo e periférico da testemuña turística.  Verás fidedignamente así que nin o país todo é de postal nin a comida típica ou outros trazos culturais e antropolóxicos forman parte do corrente con carácter exclusivo, estando por veces tan ausentes coma onda ti e tamén a miúdo coa mesma falta de conveniencia en termos de satisfacción e/ou felicidade. Pero tamén coñecerás, como che cadre no lugar debido, clásicas e novas formas, achegas e fenómenos sociais, participativos, que co tempo igual acaban dando igualmente en tradición e antropoloxía. O que foi, o que é volver á Bretaña.

VOLVER Á BRETAÑA. Mércores, 9 de novembro do 2016 (1)

Luns, Xaneiro 9th, 2017

Que a historia e cultura espirituais na Bretaña dan para moito, pode ocorrérselle a quen simplemente lese a tal novela do galego que cando a publicou aínda non puxera alí os pés. Pero a cousa é realmente profunda, complexa, literaria e aínda sorprendente: verbi gratia, contábase que os santos evanxelizadores, ou algúns deles, chegaran ao país en barcas de pedra. Supoño que a referencia lles resulta familiar. Pois hai novidades: no ano 2000, o escultor Jean-Yves Menez fabricou unha barca de pedra gra que pesa trinta e cinco toneladas, e desde aquela xa foi á auga máis de dez veces. Está permanentemente onda a entrada da catedral de Dol, alí a viu un servidor no verán do 2014.

Á parte deses santos célticos dunha Idade Media remotísima, hai outras figuras sacras que concitan grande devoción. Ante todo, Santa Ana, presente en lendas e dalgún modo relacionada cunha deidade céltica, á que entre outras cousas lle son dedicados, a máis do maior santuario, a maior romaría. Hai tamén, entre outros, unha importante presenza do culto a Santez Barba (Sainte-Barbe en francés), nome que deu en topónimo pero tamén titular nun número importante de igrexas. Coma esta de Berrien, que leva sen teito bastantes anos, tras perdelo por efecto dun raio. Non deixa de ser curioso, é Santa Bárbara.

VOLVER Á BRETAÑA. Martes, 8 de novembro do 2016

Domingo, Xaneiro 8th, 2017

Arredores de Kameled

“Aínda mozo, non tiña máis de trinta e tres anos o que levaba ese alcume de devanceiro, ese aditivo epíteto de Tonton, que quere dicir tío en toda Bretaña e que se lles aplica familiarmente en Camaret a todos os vellos, coma o de tía a todas as vellas“.


(Gustave Toudouze,
Péri en mer, 1904)

VOLVER Á BRETAÑA. Luns, 7 de novembro do 2016

Sábado, Xaneiro 7th, 2017

O calvario de Sant-Tegoneg

Contrastando cunha historia próspera, patente en diversos recintos parroquiais, a chamada Montaña inclúe canda a Bretaña do Centro os territorios máis pobres do país, como tamén os máis bretonantes. Igualmente son os de imaxe e perfil electoral máis esquerdista, unha tradición que vén desde a Revolución Francesa e se manifestou na Resistencia con episodios de carácter diverso. Como xa foi aludida a deforestación na parte máis montesía, cómpre agora engadir un par ou tres detalles referentes: o punto máis alto de toda a Bretaña, Roc’h Ruz, sobe ata trescentos oitenta e cinco metros, que vén sendo sobre noventa por baixo da miña casa en Lugo. Declárase un metro menos para outros dous cumes: nun, Roc’h Trevezel, estivera eu hai ben anos, lembro a panorámica do Leon -terra máis rica e a que ten sona, traxectoria máis clerical- cos seus campanarios, entre os cales seica se distingue o Kreisker de Kastell Paol. Nun cuarto alto, Roc’h Tredudon, a loita armada nacionalista realizara o seu atentado máis mediático, no 1974. Houbo lobos na comarca, agora queda un museo e proxectos de repoboación. Deu todo, incluíndo a primeira de dúas camiñadas longas, para xornada de luns ben aproveitada.

P.S.: As historias de clericais e republicanos, brancos e vermellos, teñen o seu monumento literario, por máis que a historia estea situada preto da costa sur: o libro Marc’h al Lorc’h, de Pierre-Jakez Hélias, do que hai versión galega de Xosé María Proupín e deu para unha película de Claude Chabrol. Aquí pódese ler sobre el.

VOLVER Á BRETAÑA. Domingo, 6 de novembro do 2016 (3)

Sábado, Xaneiro 7th, 2017

Xantar a pé de rúa, abrigado, onda a Porta de Saint-Vincent


Na tarde temperá, coa choiva, parecían bater todos os aires no interior de Saint-Malo. Brest é o trono, na cidadela corsaria zorrega vento cando se envereda unha rúa tralo recanto, o mar cando toca que zorregue contra a praia do Sillon. Pode nevar ben. O nome vén dun fundador santo céltico, galés, pero o bretón seica desaparecería como lingua corrente na Alta Idade Media. Moita historia decorreu, ou xurdiu, neste porto e a poboación trala muralla que non deron tomado nin destruído ingleses ou holandeses e foi case o único restante tralos bombardeos do xeneral Middleton. Hai un sentido claro de diferenza e personalidade: a bandeira local é o máis alto na Casa do Concello; cítase un dito que viría do século XVI , “Nin francés nin bretón, son maluino”. Ou outra versión, ao mellor máis actual: “Maluino primeiro, bretón despois, francés se queda algo”. Turística ante todo, bastante da parte intramuros vese cheo na fin de semana e a poboación multiplica por catro no verán. Lera eu tamén que o recinto concentra máis creperías -non sei se en termos relativos- ca calquera outro lugar cando menos de Bretaña, ou sexa que quizá de todo o mundo exterior. Sic transit.

VOLVER Á BRETAÑA. Domingo, 6 de novembro do 2016 (2)

Venres, Xaneiro 6th, 2017

A baía, desde o Monte

En case todas as viaxes, con tal de un achegarse a Saint-Malo ou veciñanza, houbo algún pretexto para achegarse ata aquí. Tal actividade escolar, un ou unha acompañante que nunca estivera… Diverso é o motivo para sempre volver, pero o ocular terá probable preeminencia. Está igualmente a visita da abadía, quizá asistir á misa cantada na igrexa abacial. O espectáculo na Mère Poulard ou a súa plural oferta gastronómica. Pasear na baía, cun experto por culpa das areas movedizas. O Monte, ben se entende, foi de vello motivo de disputa entre Bretaña e Normandía pola súa posesión. Como a fronteira é o río Couesnon, e os movementos deste deixan habitualmente o lugar no lado oriental, hai un vello dito bretón ben coñecido aínda: “Le Couesnon a fait folie, ci est le Mont en Normandie”. Voilà.

VOLVER Á BRETAÑA. Domingo, 6 de novembro do 2016 (I)

Venres, Xaneiro 6th, 2017

Dinan. Place des Cordeliers

“Entre toutes les places qui sont à Dinant, celle de la Croix-des-Cordeliers est la plus considérable, à cause que les maisons qui l’environnent sont très bien bâties et soutenues d’arcades, sous lesquelles on peut se mettre à l’abri du mauvais temps; le grand hôpital mérite bien qu’on le visite; il est proche le vieux marché, comme aussi l’église paroissiale et cathédrale de Saint-Malo, ornée d’une haute tour qui est dans la plus grande rue de Dinant, qui finit à la porte de l’hostellerie, entre deux hautes tours qui servent de prisons de ville”.


(Albert Jouvin de Rochefort,
Le voyageur d’Europe…, 1672)

VOLVER Á BRETAÑA. Sábado, 5 de novembro do 2016 (II)

Xoves, Xaneiro 5th, 2017

Brest. Rue de Siam

“Sucio, con barba de dous días, co meu impermeable negro e o sombreiro para a choiva, sucio, saio de alí e subo rúas negras, vadeando, buscando, como calquera americano en dificultades, mozo ou vello, a rúa principal. Recoñézoa decontado, é a rúa de Siam, chamada así na honra do rei de Siam cando veu a esta cidade; unha visita aborrecida e sinistra, ela tamén; e sen dúbida marchou, o antes posible, para recuperar os seus canarios tropicais, porque os novos parapetos da cachotaría de Colbert non poden facer entrar a menor esperanza no corazón dun budista”.


(Jack Kerouac,
Satori in Paris, 1966).

VOLVER Á BRETAÑA. Sábado, 5 de novembro do 2016. (I)

Mércores, Xaneiro 4th, 2017

Lokorn. Plasenn an Iliz

“Son residencias de gran estilo, algunhas tratadas con gusto ao modo do Renamecento. Por moi desprovistas que estean do antigo esplendor, aínda teñen aspecto orgulloso, gardan aínda na súa decadencia un aire de nobreza e de solemnidade, comunícanlle ao humilde burgo un aquel de maxistral que impón”.


(Anatole le Braz, “Troménie de saint Ronan”, 1894).

VOLVER Á BRETAÑA. Venres, 4 de novembro do 2016

Martes, Xaneiro 3rd, 2017

Praza do Concello. Karaez-Plougêr

O concello de Karaez recibiu oficialmente os integrantes do encontro Lise Diwan-IES “Xoán Montes”. Discursos en bretón, interpretación consecutiva en galego a partir dunha versión francesa fornecida en papel. Regaláronnos un libro sobre as Vieilles Charrues, nós a eles unha bandeira galega.